1- Cuma gunu gusletmek; Semure Ibnu Cundeb radiyallahu anh anlatiyor: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Cuma gunu kim abdest alirsa bununla (o, sunneti yerine getirmis, fazilete ermis) olur ve (sunneti yapmis olma) nimetine erer. Ama cuma gunu kim de guslederse (bilsin ki) gusul daha faziletlidir." (Ebu Davud(354) Tirmizi(497) Nesai(3/94))

Aise r.a.’dan; Cumaya insanlar yaylalarindaki evlerinden aba icinde gelirler, yolda tozlanip terlerlerdi. Bu nedenle uzerlerinden pis bir koku cikardi. Hatta Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’e henuz evde yanimdayken bir adam geldi. (onun halini gorunce) buyurdu ki;

“Bu gununuz icin yikanip temizlenirseniz daha iyi olur.” (Buhari(1/217) Muslim(Cuma 6) Ebu Davud(1055) Ibni Huzeyme(1754) Beyhaki(3/189))
Ikrime rahimehullah anlatiyor: "Iraklilardan bir grup kimse Ibnu Abbas radiyallahu anh'a gelerek:

"Cuma gunu gusletmek vacib midir ne dersin" diye sordu. Ibnu Abbas su aciklamayi yapti:

"(Farz degil), ancak temizlige cok uygundur ve gusleden icin pek hayirlidir. Yikanmayan uzerine de vacib degildir. Ben size guslun nasil basladigini anlatayim: "Insanlar mesakkatli isler yapiyorlar ve yunlu elbiseler giyiyorlardi. Calismalari cogunlukla sirtlarinda yuk tasimak seklinde oluyordu. Mescidleri dardi ve tavan alcakti, yani aris (denen uzeri hurma dallariyla ortulmus cardak) seklindeydi. Sicak bir gunde Rasulullah aleyhissalatu vesselam (minbere) cikti. Cemaat yun elbiselerin icinde terlemisti. (Terleri sebebiyle) onlardan cikan kokular ortaligi sardi ve herkesi rahatsiz etti. Koku Rasulullah aleyhissalatu vesselam'a da uzaninca:

"Ey insanlar, bu gun gelince yikanin. Ayrica herkes, bulabildigi en guzel kokuyu surunsun!" buyurdular. Bilahare Cenab-i Hakk'in lutfu yetisti (bolluk artti), herkes yunluden baska elbiseler giydiler, calismalari hafifledi, mescidleri genisletildi. Birbirlerini rahatsiz eden terlerin bir kismi ortadan kalkti." (Ebu Davud(353))

2- Arefe ve Bayram gunu gusletmek;* Zadan dedi ki; “Birisi gusul hakkinda sorunca; “istersen her gun yikan” dedi. “Hayir, gusul olan yikanmayi soruyorum” dedi. Ali r.a. dedi ki; “Cuma gunu, (Hacda) arafe gunu, kurban gunu ve fitir gunu guslet.” (Beyhaki sahih isnad ile, bkz.: el Irva(146))

* Bu konuda merfu olarak sahih bir rivayet bilmiyorum. Ancak Bezzar’in Ebu Rafi’nin babasindan soyle bir rivayeti vardir; Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem her iki bayram icin guslederdi.”(Bezzar(648) bunun isnadinda zayif raviler vardir. Bir de Ebu Nuaym, Sureyk – Mugire – es Sabi tarikiyle; Iyaz Bin Ziyad r.a.'den rivayet ediyor; "Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem'in yaptigini gordugum herseyi sizler de yaptiniz ancak bayramlarda gusletmiyorsunuz!" bkz.: Ibni Kesir Camiul Mesanid(4/386)

Ali Bin Ebi Talib r.a.'in, bayramlarda ve arefe gununde guslettigi rivayet edilmistir.( Safii Musned(s.74) Neylul Evtar(1/301)) Urve Bin Zubeyr r.a.; "Bayramlarda gusletmek sunnettir" demistir.( Safii el Umm(1/232)) Ibnu Omer radiyallahu anhuma'nin, Fitir bayraminda, musallaya gitmezden once yikandigi rivayet edilmistir. (Muvatta(1/177) Abdurrazzak(3/309) Ibni Hacer Silsiletuz Zeheb(s.47)) Ibnul Museyyeb der ki; “Fitrin (Ramazan bayraminin) sunneti uctur; namazgaha yurumek, cikmadan once bir seyler yemek ve gusletmek.” (Firyabi(127) el Irva(636) isnadi sahihtir.)

3- Ihram guslu; Zeyd Bin Sabit r.a.’den; Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem (ihram giyilip) telbiyeye basladigi zaman gusletti.” (Sahihu Tirmizi(664) el Irva(149)) Ibni Omer r.a’dan; “Ihrama girilirken ve Mekke’ye girilecegi zaman gusletmek sunnettendir.” (Elbani el Irva(149) Neylul Evtar(1/301))

4- Mekke’ye girerken gusletmek; Ibni Omer r.a., Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’in Zi Tuva’da geceleyip sabah namazini kildiktan sonra Mekke’ye girerken guslettigini rivayet etmis, kendisi de boyle yapmistir. (Buhari(1573) Muslim(1259))

5- Olu yikayanin gusletmesi; Ebu Hureyre radiyallahu anh anlatiyor: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam: "Kim olu yikarsa, yikansin. Kim de cenaze tasirsa abdest alsin" buyurdular." (Ebu Davud(3161-2) Tirmizi(993) Abdurrazzak(6110) Ahmed(2/280) el Irva(144))

Diger bir hadiste; “Olu yikadiginiz zaman gusletmeniz gerekmez. Zira oluleriniz necis degildir. Ellerinizi yikasaniz size yeter.”( Elbani Ahkamul Cenaiz(s.53)) Buyrulmustur. Ibni Omer r.a dedi ki; “Biz olu yikadigimiz zaman bazilarimiz guslediyor, bazilarimiz gusletmiyordu.” (Elbani Ahkamul Cenaiz(s.53))

6- Her cima icin; Ebu Rafi (radiyallahu anh) anlatiyor: "Rasulullah (aleyhissalatu vesselam), birgun butun hanimlarina ugradi. Her birisinin yaninda ayri ayri yikandi. Kendisine: "Ey Allah'in Resulu dedim, en sonunda bir kere yikansaniz olmaz mi?"

"(Olmasina olur, ancak) boyle yapmak daha temiz, daha hos ve daha paktir!" buyurdular." (Ebu Davud(219) Elbani Sahihu Ibni Mace(480) Adabuz Zifaf(s.107))

7- Istiazelinin (ozurlunun) her namaz icin veya ogleyle ikindiye bir, aksamla yatsiya bir ve sabah namazi icin bir gusletmesi; Aise soyle dedi: Ummu Habibe bint Cahs Rasulullah zamaninda istihaze oldu. Rasulullah kendisine her namaz icin yikanmasini emretti. (Ebu Davud(293) Elbani Temamul Minneh(s.122-123))

Aise soyle demistir: Rasulullah devrinde bir kadin istihaza oldu. Ikindiyi one (ilk vaktine) alip ogleyi te’hir ederek ikisi icin bir defa; aksami te’hir edip, yatsiyi one alarak ikisi icin bir defa gusletmekle ve sabah icin de bir defa gusletmekle emrolundu. (Ebu Davud(296) Ahmed(6/381) Tirmizi(128) Ibni Mace(627) Beyhaki(1/338) Temamul Minneh(122) Hakim(1/172) Safii el Umm(1/51))

8- Musrigin defninden dolayi; Naciye Ibnu Ka'b anlatiyor: "Ali radiyallahu anh dedi ki: "Ebu Talib olunce Rasulullah aleyhissalatu vesselam'a gelip: "ihtiyar amcan musrik olarak oldu" dedim. Bana: "Git babani gom! Sonra, bana gelinceye kadar hicbir sey yapma!" buyurdular. Ben de gidip gomdum ve Rasulullah aleyhissalatu vesselam'a gelip haber verdim. Bunun uzerine bana yikanmami emir buyurdular ve yikandim.. Sonra bana dua ediverdi (ancak duayi ezberleyemedim)" (Ebu Davud(3214) Nesai(1/110,4/79) Sahihu Suneni Nesai(184) Ahkamul Cenaiz(s.134) Ahmed(1/97,131))

9- Bayginliktan dolayi; Ubeydullah Ibnu Abdillah'tan gelen bir rivayette Ubeydullah der ki: "Hz. Aise radiyallahu anha'nin yanina girdim. Ona: "Resulullah aleyhissalatu vesselam'in hastaligindan bana anlatmaz misin?" dedim. Anlatmaya basladi: "Elbette! Resulullah aleyhissalatu vesselam agirlasti ve: "Halk namazini kildi mi?" diye sordu. Biz: "Hayir! Ey Allah'in Resulu, onlar sizi bekliyorlar!" dedik.

"Legene benim icin su koyun!" emrettiler. Hz. Aise der ki: "Hemen dedigini yaptik, o da yikandi. Sonra kalkmaya calisti, fakat uzerine bayginlik coktu. Sonra kendine geldi ve tekrar:

"Cemaat namaz kildi mi?" diye sordu. "Hayir!" dedik, onlar sizi bekliyorlar ey Allah'in Resulu!" Tekrar: "Benim icin legene su koyun!" emretti. Hz. Aise der ki:

"Dedigini yaptik, yikandi. Sonra tekrar kalkmak istedi. Yine uzerine bayginlik coktu. Sonra ayilinca: "Insanlar namaz kildi mi?" diye sordu.

"Hayir! dedik, onlar sizi bekliyorlar, ey Allah'in Resulu!" Aleyhissalatu vesselam: "Benim icin legene su koyun!" dedi ve yikandi… (Buhari(687) Muslim(418))



Niyet; yeri kalptir. Dil ile telaffuzu bidattir.

Besmele; Hukmu abdestteki gibidir.

Butun azalari yikamak; daha once kaydettigimiz; Maide 6., Nisa 43. ve Bakara 222. ayetlerinde butun vucudun yikanmasi emredilmistir.



Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’in guslederken yaptiklarina bastan sona kadar riayet etmektir. Insallah tafsilat gelecek.



1- Namaz; ister farz, ister nafile bir namaz olsun, cunup veya hayizli olan kimse namaz kilamaz. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem; “Temizlik olmadan namaz kabul olmaz.” Buyurmustur. (daha once tahrici gecti.)

2- Tavaf; abdest bolumunde bunun delili gecmisti.



1- Kadinin sacinin orgulu olmasi engel degildir; Ummu Seleme (radiyallahu anha) anlatiyor: "(Bir gun) ey Allah'in Resulu! dedim. Ben cok orgusu olan bir kadinim. Hayiz ve cenabetten yikanirken orguleri cozeyim mi?''

"Hayir! buyurdular, basinin uzerine, ellerinle uc kere su avuclayip dokmen, sonra da bedenine su dokup yikanman sana yeterlidir.'' (Muslim, Hayz 58, (330) Ebu Davud(251,252) Tirmizi(105) Nesai(1/131) Ibni Mace(603) Ibni Huzeyme(246) Darekutni(1/114) Beyhaki(1/178))

2- Hayizli kadin guslederken orgusunu cozer; Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam, ben adetli iken, bana: "Sacini(n orgulerini) coz ve yikan" dedi." (Buhari(317))

3- Hayizdan gusledenin kan gelen yerlere misk surmesi mustehaptir; Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Ensardan bir kadin, Rasulullah aleyhissalatu vesselam'a hayizdan nasil yikanacagini sordu. Bunun uzerine, Aleyhissalatu vesselam da nasil yikanacaksa oyle emretti ve dedi ki:

"Miske bulanmis bir (bez, pamuk vs.) parcasi al. Onunla temizlen!"

"Onunla nasil temizlenecegim?" diye kadin tekrar sordu. Rasulullah:

"Onunla temizlen!" buyurdu. Kadin tekrar etti: "Nasil?"

Rasulullah: "Subhanallah! temizlen!" dedi. (Baktim ki anlamiyor  kadini kendime cektim ve: "O parcayi, kan bulasigina tatbik et" dedim.." (Buhari(314,315,7357) Muslim(332) Ebu Davud(314-316) Nesai(1/135-137) Ahmed(6/122) Humeydi(167) Beyhaki(1/183) Tayalisi(1563))