Birinci Kisim: Temiz Artiklar;

1- Insan Artigi; Ister musluman, ister kafir olsun insan artigi temizdir. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem; “Suphesiz musluman necis olmaz” buyurmustur. (Buhari(283) Muslim(372))

Aise radiyallahu anha anlatiyor: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam, (bir gun) bana (kendisi mescidde iken) "Humre'yi (elbiseyi) bana getiriver!" buyurdular.

"Hayizliyim" diye cevap verdim.

"Senin hayizin elinde degil ki!' dediler." (Muslim(298) Ebu Davud(261) Tirmizi(134) Nesai(1/192) Ahmed(6/45,101,114) Darimi(1/197) Ibni Sad(1/469) Tayalisi(1430))

Abdullah Ibnu Sa'd el-Ensari radiyallahu anh anlatiyor: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam'a hayizli kadinlarla beraber yemek hususunda sordum. "Onunla beraber yiyin!" buyurdular." (Tirmizi(133) Sahihu Suneni Ibni Mace(531) bkz.: Muslim(hayz 14))

Kafirlerin artigi aslen temizdir. Kestigi helal olan ve kendilerinden evlenilmesi caiz olan musriklerin bedenlerine veya elbiselerine dokunan seyin yikanmasi gerektigine dair sahih bir delil yoktur. Ama Allah Teala’nin; “Musrikler ancak bir necistir”(Tevbe 28) ayetine gelince; bedenlerinin necis oldugu kastedilmemistir. Zira Allah Teala Ehli Kitabin yemegini helal kilmistir. (bkz.: Buhari(buyu 14) Tirmizi(1215))

2- Eti Yenenlerin Artigi; Enes r.a.’den; “Ben Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’in devesinin boynunun altindaydim. Devenin salyasi uzerime akiyordu. Efendimizin soyle soyledigini isittim: "Allah Teala Hazretleri her hak sahibine hakkini vermistir. Bilesiniz, varise vasiyet yoktur." (Sahihu Suneni Ibni Mace(2194) El Irva(6/89))

Eti yenen hayvanlarin artiginin temiz, ictigi suyun artaninin da temizleyici oldugunda icma vardir. (Ibnul Munzir el Evsat(1/299) Subulus Selam(1/53))

3- Kedinin Artigi; Kebse Bintu Ka'b Ibnu Malik -ki, Ibnu Ebi Katade'nin nikahi altinda idi- anlatiyor: "Ebu Katade radiyallahu anh yanima girdi. Kendisine abdest suyu hazirladim. Bu sirada, sudan icmek uzere bir kedi geldi. Ebu Katade kabi uzatti, kedi icti. Ebu Katade kendisine bakmakta oldugumu gordu ve:

"Ey kardesimin kizi, buna hayret mi ediyorsun?" dedi. Ben de: "Evet!" demis bulundum. Bunun uzerine: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam:

"Kedi necis degildir. Kedi sizin etrafinizda cokca dolasir" buyurdular." dedi." (Muvatta(1/23) Ebu Davud(75) Tirmizi(92) Nesai(1/55) Ahmed(5/309,296) Humeydi(1/205) Darimi(742) Ibni Mace(367) Darekutni(1/66) el Irva(173))

Ikinci Kisim: Necis Artiklar;

1- Kopegin Artigi; kopegin yaladigi kabin yedi defa yikanmasi gerekir. Hadis daha once gecti.

2- Esegin artigi; Enes r.a.’den gelen rivayette Rasulullah Sallallahu aleyhi ve sellem ehli eseklerin etinin yasaklandigini ve onun pislik oldugunun duyurulmasini emretmistir. (Buhari(5528) Muslim(1940) Abdurrazzak(8719) Ahmed(3/111,115,121) Nesai(1/56,7/204) Ibni Mace(3196) Taberani(737) Beyhaki(9/153) Ebu Ya’la(2828)) Imam Nesai bu hadisi “Esegin artigi” basligi altinda nakletmistir.

3- Domuzun artigi; Allah Azze ve Celle buyuruyor ki; “De ki: Bana vahyolunanda, les veya akitilmis kan yahut domuz eti -ki pisligin kendisidir- ya da gunah islenerek Allah'tan baskasi adina kesilmis bir hayvandan baska, yiyecek kimseye haram kilinmis bir sey bulamiyorum. Baskasina zarar vermemek ve siniri asmamak uzere kim (bunlardan) yemek zorunda kalirsa bilsin ki Rabbin bagislayan ve esirgeyendir.”(En’am 145) eti haram kilinan her hayvanin artiginin da necis olduguna hukmedilir. Ancak kedi bundan mustesnadir.

4- Yabani hayvan artigi; Ibnu Omer (radiyallahu anhuma) anlatiyor: "Rasulullah (aleyhissalatu vesselam)'i dinledim. Kendisine col bir arazide bulunan bir sudan ve ona ugrayan hayvan ve vahsilerden soruluyordu. Soyle cevap verdi:

"Eger su iki kulle (Iki varil) miktarinda olursa pislik tasimaz!" bunun zahiri sorulan yabani hayvanlarin artiginin necaset oldugudur. (Ahmed(2/12,23,26,38) Darimi(1/186) Ebu Davud(63,64,65) Tirmizi(67) Nesai(1/175); Ibnu Mace(517, 518) Hakim(1/133) Ibni Hibban(2/274) Ibni Huzeyme(1/49) Ebu Ya’la(9/439) Ibni Carud Munteka(42-44) Beyhaki(1/263) Elbani el Irvaul Galil(23) sahihtir.) Aksi takdirde boyle bir sart konulmazdi. (Elbani Temamul Minne(s.47) Ibnut Turkmani Cevherun Naki(1/250) Nevevi el Mecmu(1/173))