1- Insanlardan uzaklasarak ortunmek; Mugire Ibnu su'be radiyallahu anh anlatiyor: "Rasullullah aleyhissalatu vesselam kazayi hacet yapacagi zaman uzaga giderdi." (Ebu Davud(1) Tirmizi(20) Nesai(1/18, 19) Ibni Mace(331) Darimi(1/169) Elbani Sahiha(1159))

2- Yollara, golgelere ve akarsulara defi hacet yapilmaz; Mu'az radiyallahu anh'tan; Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki; "Lanete sebep olan uc yere abdest bozmaktan kacinin: Su yollarina, islek yollara ve golgeliklere." (Ebu Davud(26) Ibni Mace(328) Elbani; “hasen” dedi. El Irva(62) bkz; Feyzul Kadir(1/136))

3- Durgun suya ve banyo yapilan yere idrar yapilmaz; Abdullah Ibnu Mugaffel radiyallahu anh anlatiyor: "Rasulullah aleyhissalatu vesselam buyurdular ki: "Sizden kimse hamam yaptigi yere akitmasin. Zira vesveselerin cogu bu yuzden hasil olur." (Ebu Davud(27) Tirmizi(21) Nesai(1/34) Ibnu Mace(304) Bkz. el-Miskat (353) Sahihu’l-Camiu’s-Sagir ve Ziyadetihi (6815,7597) sahihtir.)

Cabir (r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem durgun suya kucuk abdest yapmayi yasakladi." (Muslim(281) Buhari(239) Sahihu Suneni Nesai(34) Ibnu Mace(343-344))

4- Hastalik, soguk gibi sebeplerle bir tasa isemek caizdir; Umeyye binti Rukayka (r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’in agactan yapilmis bir kabi vardi. Onun icine kucuk abdestini yapar, karyolanin altina kordu.” (Ebu Davud(24) Sahihu Ebu Davud(19) Nesai(1/31) Ibni Hibban(141) Sahihu Suneni Nesai(32) Miskat(362))

5- Yere iyice egilmeden avret acilmaz; Ibn Omer’den: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem abdest bozmak istediginde yere yaklasmadan (comelmeden) elbisesini toplamazdi.” (Ebu Davud(14) Sahihu Ebu Davud(11) Sahiha(1071) Tirmizi(Taharet: 10) Darimi(Taharet:,7))

6- Helaya girerken ve cikarken okunacak dualar; Ali b. ebi Talib (r.a.)’den; Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem soyle buyurmustur: “Cinlerin gozleri ile Adem oglunun gorunmemesi gereken yerleri arasindaki perde, tuvalete girerken okuduklari “Bismillah” sozudur.” (Tirmizi(606) Ibni Mace(267) Hafiz Mogultay ve Elbani; “sahih” dediler; el Irva(50))

Enes b. Malik’den: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem helaya girmek istediginde,



“Allah’im, ben erkek ve disi seytanlardan sana siginirim.” diye dua ederdi. (Buhari(142) Muslim(375); Ebu Davud(4) Tirmizi(Taharet: 5) Nesai(Taharet: 19) Ibn Mace(298))

Ebu Burde dedi ki: Bana Aise’nin rivayet ettigine gore, Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem heladan ciktiginda: غُفْرَانَكَ “(Ey Allah’im) Affini isterim.” Derdi (Ebu Davud(30) Tirmizi(7) Ibn Mace(300) Darimi1/174) Ahmed(6/155) Buhari Edebul Mufred(694) Nesai Amelul Yevme(79) Ibni Huzeyme(90) Ibnul Carud(s.30) Hakim(1/158) sahihtir.)

7- Helada kibleye on ve arka donulmez; Ebu Eyyub (r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdular ki: “Helaya ciktiginizda kucuk ve buyuk abdest bozmak icin kibleye on ve arkanizi donmeyin; doguya veya batiya donun.” (Buhari(144) Muslim(taharet 59) Tirmizi -8- Nesai(1/22) Ebu Davud(9) Ibni Mace(318))

Rafi bin Ishak anlatiyor: Misir’da bulundugu sirada Ebu Eyyub el-Ensari’nin soyle dedigini isittim: “Sam’a geldigimizde kibleye dogru yapilmis tuvaletlerle karsilastik. Elden geldigince baska tarafa donmeye calisiyor ve Allah’tan bagislanma diliyorduk. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem herhangi biriniz buyuk veya kucuk abdestini yaparken onunu ve arkasini kibleye donmesin” buyurmustu. Vallahi ben bu helalarda nasil hareket edecegimi bilemiyorum.” (Muvatta(kible 1) Nesai(1/22) Ibnu Mace(318))

Ibni Omer r.a.’dan ve Mervan el Asfar’dan bina icinde kibleye donmenin caiz olduguna dair rivayetler fiili sunneti ifade etmektedir. Kavli sunnet ile fiili sunnet celisirse kavli sunnet tercih edilir. Mervan el Asfar’in rivayeti ise Ibni Omer r.a.’dan mevkuftur. Mevkuf hadis (sahabe sozu) merfu hadisin hukmunu degistirmez. Hulasa; ister bina icinde olsun, ister acik alanda olsun kibleye donerek kazayi hacet yapmak caiz degildir.

8- Elbiseye ve bedene idrar sicramasindan sakinmak; Ibni Abbas (r.a.) anlatiyor: Rasulullahsallallahu aleyhi ve sellem iki mezarin yanina geldi ve: “Su mezardakilerin ikisine de azab edilmektedir. Kendilerine yapilan azab herhangi bir buyuk gunah isledikleri icin degil. Su mezarda yatan, kucuk abdest yaparken bevlden sakinmazdi. Oteki mezardaki ise koguculuk yapardi” dedi. Sonra, Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem yas bir hurma dali istedi. Getirilen hurma dalini ikiye ayirdi. Birini bir mezarin, digerini de diger mezarin uzerine dikti. Daha sonra buyurdular ki: “Umulur ki, bunlar yas olarak kaldigi muddetce azaplari hafifler.” (Buhari(216) Muslim(262) Nesai(31) Ibnu Mace(347) Irva el-Galil (178 ve 283))

9- Sag el ile istinca yapilmaz; Ebu Katade(r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdular ki: “Sizden biri bir sey ictiginde, kabin icine uflemesin. Helaya gittiginde, zekerine sag eliyle dokunmasin, sag eliyle de silinmesin.” (Buhari(153) Muslim(267) Darimi(1/172) Ebu Davud(31) Tirmizi(15) Nesai(1/43) Ibni Mace(310))

10- Su ile istinca; Enes bin Malik (r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem helaya girdiginde ben yasta bir cocukla birlikte, su dolu bir kab tasirdik. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem su ile taharetlenirdi. (Buhari(150) Muslim(taharet 69) Darimi(1/173) Ebu Davud(43) Nesai(1/42) Ibni Mace(332) Ibni Huzeyme(84-87) Beyhaki(1/105))

11- Tas ile istinca edilirken en az uc tas kullanmak; Hz. Selman radiyallahu anh'in anlattigina gore, musrikler kendisine: "Sizin arkadasinizin (Aleyhissalatu vesselam) sizlere helada abdest bozmayi bile ogrettigini goruyoruz'' demislerdir. O da onlara Soyle cevap vermistir:

"Evet, dogrudur. Rasulumuz aleyhissalatu vesselam, bizi sag elimizle istinca yapmaktan nehyetti, buyuk veya kucuk abdest bozarken, kibleye yonelmekten de nehyetti. Abdest bozduktan sonra istinca ederken kurumus hayvan mayisini veya kemigi kullanmamizi da nehyetti ve dedi ki: "Sizden kimse, uc tastan daha azi ile istinca etmesin.'' (Muslim(262); Tirmizi(16) Ebu Davud(7) Nesai(1/38, 39, 43).)

12- Tezek ve Kemik ile istinca edilmez; Ebu Hureyre (r.a.)’den: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdular ki: “Ben bir baba gibi sizlere her sey ogretirim. Herhangi biriniz helaya gittigi zaman onunu ve arkasini kibleye donmesin, sag eliyle de taharetlenmesin.” Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem uc defa tas ile taharetlenmeyi emreder; tezek ve curumus kemikle taharetlenmeyi nehyederdi. (Buhari(155) Nesai(1/40) Tirmizi(42) Ibnu Mace(313)(Miskatu’l-Mesabih 347))

13- Defi hacet esnasinda selam alinmaz; Abdullah bin Omer (r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem kucuk abdest yaparken birisi yanindan gecti ve selam verdi. Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem selamini almadi. (Muslim(263) Nesai(36))

14- Istincadan sonra elin yere surulerek silinmesi; Ebu Hureyre (r.a.) anlatiyor: Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem abdest almaya niyetlendi. Istincadan sonra ellerini toprakla ovdu. (Ebu Davud(45) Darimi(1/173) Nesai(1/45) Ibni Mace(358) Tahavi(1/124) Ibni Hibban(138) hasendir; Sahihu Nesai(49))

15- Defi hacet esnasinda iki kisi avretleri acik olarak konusamaz: Ebu Said r.a. rivayet ediyor; Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem buyurdu ki; "Defi hacet yapmak uzere avretlerini acmis iki kisi bu halde konusurlarsa, Allah buna ofkelenir." (Ahmed(3/36) Ebu Davud(15) Ibni Mace(342) Benzerini Ibnus Seken Cabir r.a.'den rivayet edip sahih oldugunu belirtti. Bkz.: Ravzatun Nediyye(s.34))